Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej 2026 - scenariusz, prezentacja i ankieta
Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej 2026 odbędzie się od 28 września do 2 października. Jeśli szukasz gotowych materiałów na godzinę wychowawczą, poniżej znajdziesz bezpłatną prezentację PPTX, scenariusz lekcji na 45 minut, prezentację PDF i ankietę dla uczniów. Zajęcia pomagają rozmawiać o wykluczaniu, wyśmiewaniu, przemocy fizycznej i zachowaniach krzywdzących w internecie – konkretnie, na przykładach z życia klasy.
Kiedy jest Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej 2026?
Ogólnopolska inicjatywa Ministerstwa Edukacji Narodowej trwa od poniedziałku 28 września do piątku 2 października 2026 roku. Szkoły i placówki organizują w tym czasie działania dotyczące bezpieczeństwa, relacji i reagowania na przemoc rówieśniczą. Równolegle w przedszkolach odbywa się Tydzień budowania relacji – tu znajdziesz osobny scenariusz i materiały dla przedszkolaków.
Nie trzeba zamykać tego tematu w jednym tygodniu. MEN wskazuje, że materiały do obu inicjatyw mogą służyć szkołom również przez cały rok szkolny 2026/2027. To ważne, bo jedno spotkanie może rozpocząć rozmowę, a codzienne reakcje dorosłych tworzą bezpieczną klasę.
Przemoc rówieśnicza – co zawierają darmowe materiały do pobrania?
Przygotowałam zestaw, który pozwala przeprowadzić jedną pełną godzinę wychowawczą i wracać do wybranych zagadnień na kolejnych lekcjach. To materiał dla szkoły podstawowej; dobierz język, przykłady i tempo do wieku oraz potrzeb swoich uczniów.
| Materiał | Co w nim znajdziesz? | Jak wykorzystać? |
|---|---|---|
| Prezentacja PPTX | 10 slajdów o rozpoznawaniu krzywdzących zachowań, wykluczeniu, cyberprzemocy, granicach i szukaniu pomocy. | Wyświetl na lekcji; format PPTX pozwala dostosować prezentację do klasy. |
| Scenariusz 45 minut | Cele, pomoce, propozycje wypowiedzi nauczyciela, ćwiczenia do kolejnych slajdów i wskazówki po zajęciach. | Przygotuj godzinę wychowawczą bez pisania konspektu od zera. |
| Prezentacja PDF i ankieta | Wersja prezentacji do wyświetlenia lub wydruku oraz karta podsumowująca: rozróżnianie sytuacji, bezpieczne reakcje, numer pomocy i samopoczucie po lekcji. | Zakończ zajęcia krótkim sprawdzeniem, co uczniowie zapamiętali i czy chcą porozmawiać. |
Na slajdach pojawiają się sytuacje bliskie dzieciom: chowanie rzeczy, wyśmiewanie wyglądu, odsuwanie od wspólnej zabawy, przykre wiadomości w grupie klasowej oraz zachowania w grach internetowych. Uczniowie porównują też wypadek, różnicę zdań i celowe krzywdzenie. Dzięki temu łatwiej przejść od ogólnego „nie wolno dokuczać” do odpowiedzi na pytanie: „Co robię, kiedy to widzę?”.
Scenariusz lekcji o przemocy rówieśniczej – jak poprowadzić 45 minut?
W PDF znajdziesz szczegółowy przebieg zajęć przypisany do kolejnych slajdów. Poniższy podział czasu to propozycja organizacji lekcji: pozwala wykorzystać główne elementy pakietu i zostawić uczniom miejsce na pytania.
- 0–5 min: bezpieczny początek. Ustal zasady rozmowy: nie wymieniamy nazwisk, nie opowiadamy na forum cudzych historii, można zrezygnować z odpowiedzi. Zapowiedz możliwość rozmowy na osobności.
- 5–13 min: kiedy zabawa przestaje być zabawą? Porównaj wspólną zabawę z sytuacją, w której ktoś mówi „przestań”, boi się lub jest stale odsuwany. Użyj quizu ze slajdów, by odróżnić przypadkowe zderzenie od celowego chowania rzeczy.
- 13–22 min: cztery obszary krzywdzenia. Omów przemoc fizyczną, słowną, wykluczanie i cyberprzemoc. Zapytaj, co może zrobić świadek, który nie chce zostawić kolegi samego.
- 22–30 min: zachowania w sieci. Przećwicz prosty schemat: nie odpowiadaj agresją, zachowaj wiadomość lub zrzut ekranu, zablokuj sprawcę i pokaż sytuację zaufanemu dorosłemu. Pamiętaj o prywatności innych dzieci.
- 30–38 min: granice i wsparcie. Przećwicz krótkie „Przestań. Nie zgadzam się” oraz alternatywy: odejście, dołączenie do bezpiecznej grupy, wezwanie nauczyciela. Uczeń nie musi patrzeć nikomu w oczy ani konfrontować się ze sprawcą.
- 38–45 min: gdzie szukać pomocy? Nazwij konkretne osoby w szkole, przypomnij numery wsparcia, wspólnie ustal jedną zasadę dla klasy. Jeśli wykorzystasz ankietę, daj dzieciom spokojny moment na jej wypełnienie i sprawdź odpowiedzi wymagające rozmowy.
Przed zajęciami przygotuj: komputer lub ekran, prezentację, kartki A4, arkusz na zasady bezpiecznej klasy i wydruk ankiety. W scenariuszu są m.in. ćwiczenia ruchowe, analiza krótkich sytuacji, rozmowa o słowach w internecie i podsumowanie klasowych zasad. Możesz podzielić materiał na dwa spotkania, jeśli grupa potrzebuje więcej czasu.
Przemoc, konflikt czy pojedynczy incydent – jak to wyjaśnić?
Uczniom przydają się przykłady: przypadkowe potrącenie podczas biegu, spór o zasady gry oraz powtarzające się, celowe odsuwanie jednej osoby od grupy to różne sytuacje. Przy ocenie dręczenia rówieśniczego znaczenie mają m.in. powtarzalność i przewaga sił. Nie trzeba jednak czekać na kolejne zdarzenie ani ustalać na lekcji formalnej etykiety, by przerwać zachowanie, które kogoś rani lub zagraża jego bezpieczeństwu.
Co może zrobić świadek przemocy rówieśniczej?
Świadek nie musi sam rozdzielać bójki ani wdawać się w spór z grupą. Może zawołać dorosłego, zostać przy osobie skrzywdzonej, nie przekazywać dalej obraźliwych treści i powiedzieć, co widział. Dobrym pytaniem do klasy jest: „Który z tych kroków byłby dla ciebie bezpieczny w tej sytuacji?”.
Co zrobić, jeśli po lekcji uczeń zgłosi przemoc?
Zatrzymaj się przy dziecku i podziękuj za powiedzenie o sprawie. Zapewnij mu spokojne miejsce do rozmowy, ustal, czy jest teraz bezpieczne, i nie obiecuj całkowitej tajemnicy, jeśli do ochrony ucznia potrzebne będzie włączenie innych odpowiedzialnych dorosłych. Zapisz fakty bez wyciągania pochopnych wniosków. Następnie działaj zgodnie ze standardami ochrony małoletnich i procedurą obowiązującą w szkole: zabezpieczenie dziecka, przekazanie zgłoszenia odpowiednim osobom, kontakt z opiekunami stosownie do sytuacji, dokumentacja i monitorowanie.
Ważne dla prowadzącego: ćwiczenie asertywności daje dziecku jedną z możliwych reakcji, ale nie jest warunkiem uzyskania pomocy. Nie oceniaj dziecka po postawie ciała, kontakcie wzrokowym ani sposobie odpowiedzi. Slajd o konsekwencjach szkolnych i prawnych potraktuj jako punkt wyjścia do rozmowy: konkretne działania zależą od zdarzenia, szkolnych procedur i obowiązujących przepisów; nie stanowią automatycznych, siedmiu kolejnych stopni. Nigdy nie kończ interwencji samym poleceniem „przeproś”.
Praktyczne wskazówki dla szkoły, ucznia i rodzica znajdziesz także w „Ścieżkach pomocy w sytuacji przemocy rówieśniczej” opublikowanych przez ORE.
W szkole: wychowawca, pedagog, psycholog lub inny zaufany pracownik. Poza szkołą: 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży oraz 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Obie linie działają całą dobę i są bezpłatne. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dzwoń pod 112.
Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej 2026 – najczęstsze pytania
Kiedy odbywa się Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej w 2026 roku?
Od 28 września do 2 października 2026 r. To inicjatywa MEN skierowana do szkół i placówek; w tym samym terminie przedszkola realizują Tydzień budowania relacji.
Czy prezentację o przemocy rówieśniczej można pobrać w PowerPoint?
Tak. U góry artykułu znajduje się bezpośredni link do pliku PPTX. Pakiet z prezentacją w formacie PDF, scenariuszem i ankietą jest dostępny pod drugim przyciskiem.
Ile trwa scenariusz zajęć i dla jakich klas jest odpowiedni?
Scenariusz przewiduje 45 minut. Materiał przygotowano do pracy z uczniami szkoły podstawowej; jego język i przykłady są szczególnie bliskie młodszym uczniom, ale dobór treści i sposób omówienia należy dostosować do konkretnej klasy. Dla przedszkolaków przygotowałam oddzielny zestaw o budowaniu relacji.
Czy ankieta po lekcji jest anonimowa?
Nie w swojej obecnej postaci: na karcie są pola „imię” i „klasa”. Jeśli chcesz zebrać anonimowy sygnał o zrozumieniu tematu, zdecyduj przed drukiem, czy uczniowie mają zostawić te pola puste. Jeśli prosisz o podpis, zadbaj o poufne zebranie i przechowywanie odpowiedzi zgodnie z zasadami szkoły. Odpowiedź „chętnie pogadam” potraktuj jako zaproszenie do dyskretnej rozmowy.
Czy zgłoszenie krzywdy nauczycielowi to skarżenie?
Nie. Kiedy ktoś jest bity, wyśmiewany, wykluczany, zastraszany lub nękany w sieci, powiedzenie o tym dorosłemu służy bezpieczeństwu. Dziecko ma prawo prosić o pomoc także wtedy, gdy nie jest pewne, jak nazwać sytuację.
Czy pojedyncze wyzwisko albo popchnięcie trzeba zgłosić?
Tak, jeśli dziecko potrzebuje pomocy lub sytuacja budzi niepokój. Pojedynczy incydent nie musi spełniać kryteriów długotrwałego dręczenia, ale dorosły powinien go zauważyć, zatrzymać i ocenić bezpieczeństwo uczniów.
Wracaj do rozmowy
Najbardziej przydatny efekt tej lekcji to nie wyuczona definicja. To wspólna wiedza, że wykluczanie i krzywdzenie w sieci też mają znaczenie, świadek może pomóc bez narażania siebie, a dorosły potraktuje zgłoszenie poważnie. Pobierz prezentację PPTX i kompletny pakiet PDF; do ustalonych zasad wracaj także po zakończeniu Tygodnia.
Źródła i materiały uzupełniające: MEN – Tydzień o Przeciwdziałaniu Przemocy Rówieśniczej 2026; ORE – Ścieżki pomocy; 116 111; Rzecznik Praw Dziecka – 800 12 12 12. Prezentacja, scenariusz i ankieta: Dzieckiem bądź.
Komentarze
Prześlij komentarz
Dziękuję, że jesteś! Będzie mi bardzo miło, jeśli zostawisz po sobie ślad w postaci komentarza :)