Nowa podstawa programowa przedszkola 2026/2027 – materiały na zebranie z rodzicami

Jak wyjaśnić rodzicom, że przedszkole przygotowuje dziecko do szkoły, ale nie realizuje programu klasy pierwszej? Czy dziecko kończące przedszkole powinno już czytać? Dlaczego w przedszkolu jest mniej kart pracy, a więcej zabawy, ruchu, rozmów i działania?

Takie pytania mogą pojawić się podczas zebrań z rodzicami. Szczególnie dużo obaw budzi organizacja pracy w grupach mieszanych wiekowo oraz przekonanie, że dobre przygotowanie do szkoły oznacza jak najszybszą naukę liter, pisania i liczenia.

Dlatego przygotowałam bezpłatny pakiet materiałów na zebranie z rodzicami poświęcone nowej podstawie programowej wychowania przedszkolnego, która będzie obowiązywać od 1 września 2026 roku.

Gotowość szkolna obejmuje cały rozwój dziecka, a nie tylko znajomość liter i cyfr. Przedszkole przygotowuje do nauki czytania, pisania i matematyki, ale nie ma realizować programu klasy pierwszej.

Spis treści

1. Czym jest gotowość szkolna?
2. Czy dziecko musi już czytać?
3. Dziewięć obszarów rozwoju
4. Znaczenie zabawy
5. Doświadczenia 7+4
6. Obserwacja dziecka
7. Grupy mieszane wiekowo
8. Role dorosłych
9. Co zawiera pakiet?
10. Pobieranie materiałów
11. Najczęstsze pytania

Przedszkole przygotowuje do szkoły, ale nie jest klasą pierwszą

Celem wychowania przedszkolnego jest wszechstronny rozwój dziecka i budowanie jego gotowości do podjęcia nauki w szkole.

Gotowość szkolna nie sprowadza się do znajomości liter i cyfr. Obejmuje również:

• samodzielność i umiejętność dbania o swoje potrzeby,
• komunikowanie się z dziećmi i dorosłymi,
• rozpoznawanie emocji i szukanie pomocy,
• współpracę i respektowanie ustalonych zasad,
• ciekawość, zadawanie pytań i podejmowanie prób rozwiązania problemu,
• sprawność ruchową i manualną,
• koncentrację i doprowadzanie działania do końca,
• gotowość do uczenia się.

Dziecko może być bardzo sprawne w jednym obszarze, a w innym nadal potrzebować czasu i wsparcia. Dlatego gotowość szkolna nie powinna być rozumiana jako egzamin ani lista identycznych wymagań dla wszystkich dzieci.

Czy dziecko musi umieć czytać przed rozpoczęciem szkoły?

Nie. Nowa podstawa zakłada przygotowanie dziecka do nauki czytania i pisania.

Dzieci rozwijają słuchanie, rozumienie wypowiedzi i tekstów, świadomość sylab i głosek, poznają litery drukowane oraz wykonują ćwiczenia przygotowujące rękę do pisania. Jeżeli dziecko jest gotowe i zainteresowane, może rozpocząć czytanie i pisanie.

Podstawa nie wymaga jednak, aby każde dziecko przed rozpoczęciem klasy pierwszej płynnie czytało, pisało długie teksty lub wykonywało codziennie rozbudowane karty pracy.

Pierwsza klasa nadal jest miejscem systematycznej nauki czytania, pisania i matematyki. Nauczyciel szkolny powinien różnicować pracę, ponieważ dzieci rozpoczynają szkołę z różnymi doświadczeniami i na różnym poziomie rozwoju.

Warto powiedzieć rodzicom wprost: dziecko może rozpocząć czytanie wcześniej, jeśli jest gotowe, ale płynne czytanie nie jest warunkiem rozpoczęcia nauki w szkole.

Dziewięć obszarów rozwoju dziecka

Nowa podstawa porządkuje rozwój dziecka w dziewięciu wzajemnie powiązanych obszarach:

1. społecznym,
2. osobistym,
3. językowym,
4. matematycznym,
5. przyrodniczym,
6. technicznym,
7. cyfrowym,
8. artystycznym,
9. ruchowym.

Nie są to jednak osobne „przedmioty”. Obszary przenikają się podczas całego dnia.

Kiedy dziecko buduje z klocków, jednocześnie planuje, liczy, rozmawia, negocjuje, rozwija sprawność dłoni, rozwiązuje problemy i uczy się współpracy. Podczas przygotowywania posiłku ćwiczy samodzielność, język, mierzenie, porównywanie, bezpieczeństwo oraz organizowanie działania.

Jedna dobrze zaplanowana sytuacja może więc rozwijać wiele kompetencji. Nie trzeba dzielić każdego dnia na dziewięć osobnych zajęć.

Zabawa nie jest przerwą od nauki

Swobodna zabawa jest jednym z najważniejszych sposobów uczenia się dziecka w wieku przedszkolnym.

Podczas zabawy dzieci:

• planują i rozwijają własne pomysły,
• rozwiązują konflikty,
• uczą się czekania na swoją kolej,
• tworzą i zmieniają zasady,
• ćwiczą język i myślenie,
• wykorzystują wyobraźnię,
• rozwijają sprawność ruchową i manualną,
• ponoszą konsekwencje własnych decyzji.

Karty pracy mogą uzupełniać doświadczenia dziecka, ale nie powinny zastępować zabawy, ruchu, rozmowy, eksperymentowania i bezpośredniego poznawania świata.

Doświadczenia edukacyjne 7+4

Nowa podstawa wskazuje również doświadczenia, które powinny stać się częścią edukacji przedszkolnej.

Co najmniej raz w każdym roku dzieci powinny między innymi mieć kontakt ze sztuką, obserwować przyrodę, uprawiać rośliny, wspólnie przygotowywać wyjście, uczestniczyć w wydarzeniu promującym zdrowie oraz prezentować efekty wspólnych działań.

W całym okresie wychowania przedszkolnego dzieci powinny także przeżyć dłuższy proces tworzenia własnych zabawek, przygotować makietę przestrzeni, podjąć działanie na rzecz innych oraz wspólnie zaplanować i zrealizować zakupy.

Ważne: nie są to zadania domowe dla rodziców. To doświadczenia organizowane w przedszkolu i przeżywane przez dzieci.

Po co nauczyciel obserwuje dziecko?

Obserwacja nie służy tworzeniu rankingu dzieci ani porównywaniu, kto jest „bardziej gotowy”.

Nauczyciel obserwuje dziecko podczas zabawy, rozmowy, ruchu, współpracy, posiłków i codziennych czynności. Dzięki temu może rozpoznać jego mocne strony, potrzeby oraz warunki, w których najlepiej się rozwija.

Wyniki obserwacji są podstawą do:

• dostosowania działań do możliwości dziecka,
• zaplanowania potrzebnego wsparcia,
• rozmowy z rodzicami,
• współpracy ze specjalistami,
• przygotowania diagnozy dojrzałości szkolnej dzieci rozpoczynających szkołę.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Czy dziecko umie już wszystko?”, lecz: „Czego dziecko potrzebuje teraz, aby zrobić kolejny krok?”.

A co z grupami mieszanymi wiekowo?

Wspólna grupa nie oznacza jednego poziomu wymagań.

Dzieci mogą uczestniczyć w tej samej sytuacji edukacyjnej, ale zadania, sposób wykonania i zakres pomocy powinny być dopasowane do ich potrzeb oraz możliwości.

Młodsze dzieci korzystają z obserwowania starszych. Starsze utrwalają umiejętności, pomagając, wyjaśniając i dzieląc się doświadczeniem. Warunkiem jest jednak uważna obserwacja i indywidualizacja pracy, a nie mechaniczne oczekiwanie od wszystkich tego samego.

Wspólna odpowiedzialność bez przerzucania winy

Przedszkole profesjonalnie organizuje proces edukacyjny, realizuje podstawę, obserwuje rozwój i dobiera wsparcie.

Rodzina nie ma obowiązku prowadzenia w domu drugiej szkoły. Jej rolą jest tworzenie codziennych okazji do rozmowy, czytania, ruchu, odpoczynku, samodzielności i wspólnego działania.

Dobre przygotowanie dziecka do szkoły wymaga współpracy. Nie oznacza to przerzucania odpowiedzialności na rodziców ani oczekiwania, że będą prowadzili w domu lekcje.

Bezpłatny pakiet na zebranie z rodzicami

Przygotowany przeze mnie pakiet zawiera trzy uzupełniające się części:

Prezentacja

16 slajdów porządkujących najważniejsze założenia nowej podstawy.

Scenariusz

10 stron z planem zebrania, gotowymi wypowiedziami i odpowiedziami na pytania.

Materiały dla rodziców

Strony do wydrukowania, wysłania po spotkaniu lub wykorzystania w rozmowach.

Prezentacja na zebranie – 16 slajdów

Prezentacja pomaga krótko i spokojnie omówić:

• najważniejsze założenia nowej podstawy,
• gotowość szkolną,
• dziewięć obszarów rozwoju,
• kompetencje fundamentalne,
• rolę zabawy i sprawczości,
• naukę czytania, pisania i matematyki,
• doświadczenia edukacyjne 7+4,
• obserwację dziecka,
• role przedszkola, rodziny i szkoły.

Scenariusz dla prowadzącego – 10 stron

Scenariusz zawiera plan zebrania, propozycje wypowiedzi, język wspierający oraz gotowe odpowiedzi na trudniejsze pytania rodziców.

Materiały dla rodziców

Materiały można wydrukować, przesłać rodzicom po zebraniu lub wykorzystać podczas rozmów indywidualnych. Zawierają najważniejsze informacje, odpowiedzi na częste pytania oraz konkretne podpowiedzi dotyczące wspierania dziecka w domu.

Pobierz materiały na zebranie z rodzicami

Materiały są bezpłatne. Pliki zostały przygotowane w wersjach PDF i PPTX.

Pobierz prezentację na zebranie Pobierz prezentację w formacie pdf na zebranie Pobierz scenariusz dla prowadzącego Pobierz materiały dla rodziców

Jeżeli materiały okażą się pomocne, prześlij link innej nauczycielce. Im spokojniej i konkretniej wyjaśnimy rodzicom cele wychowania przedszkolnego, tym łatwiej będzie nam wspólnie wspierać dzieci.

Najczęstsze pytania o nową podstawę programową przedszkola

Czy dziecko musi czytać przed rozpoczęciem szkoły?

Nie. Przedszkole przygotowuje dziecko do nauki czytania i pisania. Dziecko może rozpocząć czytanie, kiedy jest na to gotowe, ale podstawa nie wymaga płynnego czytania od wszystkich dzieci.

Czy nowa podstawa zakazuje kart pracy?

Nie. Karty pracy mogą uzupełniać doświadczenia dziecka, ale nie powinny zastępować zabawy, ruchu, rozmowy, manipulowania przedmiotami i bezpośredniego poznawania świata.

Co oznaczają doświadczenia edukacyjne 7+4?

To siedem rodzajów doświadczeń organizowanych co najmniej raz w każdym roku oraz cztery doświadczenia, które każde dziecko powinno przeżyć co najmniej raz w całym okresie wychowania przedszkolnego.

Jak realizować podstawę w grupie mieszanej wiekowo?

Dzieci mogą uczestniczyć we wspólnej sytuacji edukacyjnej, ale poziom trudności, sposób wykonania zadania oraz zakres pomocy należy dostosować do ich potrzeb i możliwości.

Czy rodzic ma prowadzić w domu lekcje?

Nie. Rolą rodziny jest tworzenie codziennych okazji do rozmowy, czytania, ruchu, odpoczynku, samodzielności i wspólnego działania, a nie zastępowanie przedszkola lub szkoły.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, Dz.U. 2026 poz. 378, załącznik nr 1. Zobacz tekst rozporządzenia.