Mam prawo czuć się bezpiecznie - plakat do druku

Bezpieczeństwa nie da się nauczyć dziecka podczas jednej rozmowy. To raczej wiele małych komunikatów powtarzanych na co dzień: masz prawo powiedzieć „nie”, możesz odejść, możesz poprosić o pomoc, a jeśli coś Cię niepokoi – możesz mi o tym powiedzieć.

Przygotowałam dwa plakaty dla dzieci dotyczące bezpieczeństwa, granic i rozpoznawania sygnałów płynących z własnego ciała. Można wykorzystać je w przedszkolu, szkole, świetlicy, gabinecie pedagoga lub psychologa, ale również podczas rozmów z dzieckiem w domu.

Co może zrobić dziecko, kiedy nie czuje się bezpiecznie?

Warto uczyć dziecko kilku prostych możliwości działania:

• powiedzieć „nie”,
• odsunąć się lub odejść,
• zawołać o pomoc,
• powiedzieć zaufanej osobie dorosłej,
• powiedzieć kolejnej osobie, jeśli pierwsza nie zareaguje.

Mam prawo czuć się bezpiecznie – plakat dla dzieci

Pierwszy plakat przypomina dziecku o bardzo ważnej rzeczy: ma prawo czuć się bezpiecznie. Nie tylko wtedy, kiedy znajduje się w domu, ale również w przedszkolu, szkole, na placu zabaw, podczas zajęć dodatkowych czy spotkań z innymi osobami.

Na plakacie znalazły się krótkie komunikaty podpowiadające dziecku, co może zrobić, kiedy jakaś sytuacja powoduje strach, niepokój albo zwyczajnie wydaje mu się nie w porządku.

📥 Pobierz plakat „Mam prawo czuć się bezpiecznie”

Wybierz format odpowiedni do miejsca, w którym chcesz wykorzystać materiał.

POBIERZ WERSJĘ A4 POBIERZ WERSJĘ XXL

Czego warto nauczyć dziecko w sytuacji zagrożenia?

Samo zdanie „uważaj na siebie” niewiele mówi kilkuletniemu dziecku. Znacznie skuteczniejsze są konkretne zachowania, które można przećwiczyć.

1. Mogę powiedzieć „nie”.
Dziecko może odmówić, gdy ktoś robi coś, czego ono nie chce albo co powoduje u niego dyskomfort.

2. Mogę odejść.
Nie trzeba pozostawać w sytuacji tylko dlatego, że dorosły lub inne dziecko tego oczekuje.

3. Mogę wołać o pomoc.
W sytuacji zagrożenia wolno mówić głośno, krzyczeć i zwracać na siebie uwagę.

4. Mogę powiedzieć dorosłemu.
A jeśli pierwszy dorosły nie zareaguje – powiedzieć kolejnej osobie. I kolejnej, aż ktoś pomoże.

Kiedy moje ciało mówi: „coś jest nie tak”?

Dzieci nie zawsze potrafią od razu nazwać to, co czują. Mogą nie powiedzieć: „ta sytuacja przekracza moje granice” albo „czuję się zagrożony”. Znacznie wcześniej mogą jednak zauważyć reakcję własnego ciała.

Dlatego drugi plakat pomaga zwrócić uwagę na fizyczne sygnały, które mogą pojawiać się w sytuacji strachu, napięcia lub silnego niepokoju.

📥 Pobierz plakat „Kiedy moje ciało mówi: coś jest nie tak”

Materiał możesz wydrukować i wykorzystać podczas rozmów o emocjach, granicach i bezpieczeństwie.

POBIERZ PLAKAT

Jakie sygnały może wysyłać ciało dziecka?

W sytuacji stresu, strachu albo silnego niepokoju dziecko może zauważyć między innymi:

• szybsze bicie serca,
• ścisk lub ból brzucha,
• napięcie ciała,
• drżenie rąk lub nóg,
• gulę w gardle,
• chęć płaczu,
• uczucie gorąca albo zimna,
• potrzebę schowania się, odsunięcia lub ucieczki,
• nagły niepokój albo myśl: „nie chcę tu być”.

Ważne: takie odczucia nie zawsze oznaczają, że dziecko znajduje się w niebezpieczeństwie. Szybkie bicie serca czy ścisk w brzuchu mogą pojawić się również przed występem, wizytą u lekarza albo wejściem do nowej grupy. Chodzi więc nie o uczenie dziecka, że każdy niepokój oznacza zagrożenie, lecz o komunikat: „zauważ, co czujesz i zastanów się, dlaczego tak się czujesz. Jeśli coś Cię niepokoi – powiedz o tym”.

Zauważ – nazwij – powiedz

Dobrym sposobem pracy z dziećmi może być prosta zasada składająca się z trzech kroków:

ZAUWAŻ – co dzieje się z moim ciałem?

NAZWIJ – czy czuję strach, niepokój, złość, wstyd, napięcie?

POWIEDZ – jeśli coś mnie martwi, mogę powiedzieć o tym zaufanej osobie.

To prosta strategia, ale jednocześnie przydatna nie tylko w edukacji dotyczącej bezpieczeństwa. Wspiera również rozwijanie świadomości emocji, nazywanie własnych potrzeb i uczenie dzieci proszenia o pomoc.

Jak rozmawiać z dzieckiem o bezpieczeństwie?

Plakat może być początkiem rozmowy, ale nie powinien jej zastępować. Najwięcej daje wtedy, kiedy razem z dziećmi omawiamy przedstawione sytuacje i pozwalamy im zastanowić się nad możliwymi sposobami działania.

Można zapytać:

• Co możesz zrobić, jeśli ktoś robi coś, czego nie chcesz?
• Do kogo możesz zwrócić się o pomoc w przedszkolu lub szkole?
• Po czym poznajesz, że się boisz?
• Co dzieje się wtedy z Twoim brzuchem, sercem albo rękami?
• Co możesz zrobić, jeśli powiesz komuś o problemie, ale ta osoba Ci nie pomoże?
• Którzy dorośli są osobami, do których możesz przyjść, kiedy dzieje się coś niepokojącego?

Pomysł na zajęcia

Poproś dzieci, aby wskazały trzy zaufane osoby dorosłe, do których mogą zwrócić się o pomoc. Nie muszą być to wyłącznie rodzice. Może to być również nauczyciel, pedagog, babcia, dziadek, ciocia czy inna osoba, którą dziecko zna i której ufa.

Nie tylko „nie rozmawiaj z obcymi”

W rozmowach o bezpieczeństwie warto unikać sprowadzania całego tematu do zasady „nie rozmawiaj z obcymi”. Jest ona dla dzieci zbyt prosta i nie przygotowuje ich na wiele rzeczywistych sytuacji.

Osobą, przy której dziecko czuje się niekomfortowo, nie musi być ktoś obcy. Z drugiej strony w sytuacji zagrożenia dziecko może potrzebować pomocy osoby, której wcześniej nie znało – na przykład policjanta, pracownika sklepu czy rodzica znajdującego się obok dziecka.

Znacznie ważniejsze jest więc uczenie rozpoznawania sytuacji, reagowania, stawiania granic i szukania pomocy.

Gdzie można wykorzystać plakaty o bezpieczeństwie?

Materiały sprawdzą się między innymi:

• w sali przedszkolnej,
• w klasie szkolnej,
• w świetlicy,
• w gabinecie pedagoga lub psychologa,
• w kąciku emocji,
• w strefie wyciszenia lub bezpieczeństwa,
• podczas zajęć dotyczących emocji i granic,
• podczas rozmów indywidualnych z dzieckiem,
• w domu.

Warto jednak pamiętać, że sam plakat nie nauczy dziecka reagowania. Najlepiej wykorzystać go jako punkt wyjścia do rozmowy, scenek, zabaw sytuacyjnych i regularnego przypominania dzieciom, że mają prawo prosić o pomoc.

Najważniejszy komunikat? Możesz mi powiedzieć

Dziecko nie musi znać wszystkich zasad bezpieczeństwa na pamięć. Powinno jednak wiedzieć, że gdy wydarzy się coś, co je przestraszy, zaniepokoi, zawstydzi albo sprawi, że poczuje się źle, może o tym powiedzieć dorosłemu.

I że jeśli pierwsza osoba nie potraktuje jego słów poważnie, może szukać pomocy dalej.

FAQ – plakaty o bezpieczeństwie dla dzieci

Dla jakiego wieku przeznaczone są plakaty?

Prosty język i krótkie komunikaty sprawiają, że materiały można wykorzystać przede wszystkim z dziećmi w wieku przedszkolnym i w pierwszych klasach szkoły podstawowej. Sposób rozmowy warto oczywiście dostosować do wieku i możliwości konkretnego dziecka.

Jak nauczyć dziecko reagowania, kiedy nie czuje się bezpiecznie?

Najlepiej uczyć konkretnych zachowań: powiedzenia „nie”, odsunięcia się, odejścia, wołania o pomoc i powiedzenia o sytuacji zaufanemu dorosłemu. Warto również ćwiczyć takie zachowania podczas prostych scenek i rozmów.

Jakie sygnały z ciała mogą towarzyszyć poczuciu zagrożenia?

Dziecko może zauważyć między innymi szybsze bicie serca, napięcie ciała, ścisk w brzuchu, drżenie, chęć płaczu, potrzebę schowania się lub odejścia. Takie objawy mogą jednak występować również podczas zwykłego stresu, dlatego warto nauczyć dziecko zastanawiania się, co je wywołało.

Czy plakat wystarczy, żeby nauczyć dziecko zasad bezpieczeństwa?

Nie. Plakat jest pomocą wizualną i punktem wyjścia do rozmowy. Najważniejsze są regularne rozmowy, możliwość zadawania pytań i świadomość dziecka, że może powiedzieć dorosłemu o sytuacji, która je niepokoi.

Gdzie powiesić plakat dotyczący bezpieczeństwa?

Może znaleźć się w sali przedszkolnej, klasie, świetlicy, gabinecie pedagoga, kąciku emocji albo innym miejscu, do którego dzieci mają łatwy dostęp i w którym można wracać do przedstawionych zasad.

Co zrobić, jeśli dziecko mówi, że nie czuje się bezpiecznie?

Przede wszystkim warto spokojnie wysłuchać dziecka, potraktować jego komunikat poważnie i pozwolić mu opowiedzieć własnymi słowami, co się wydarzyło. Dziecko powinno otrzymać jasny komunikat, że dobrze zrobiło, mówiąc o swoim niepokoju.

Plakaty „Mam prawo czuć się bezpiecznie” oraz „Kiedy moje ciało mówi: coś jest nie tak” możesz pobrać z linków znajdujących się w artykule, wydrukować i wykorzystać podczas pracy z dziećmi.