Dobre i złe zachowanie – sortowanka, obrazki do druku, kolorowanki i pomysły na zabawy edukacyjne

Dobre i złe zachowanie – co znajdziesz w tym materiale?

To bezpłatny zestaw obrazków do druku, który można wykorzystać jako sortowankę, kolorowanki edukacyjne oraz karty do rozmowy o zasadach. Dziecko ogląda przedstawioną sytuację, ocenia wybór bohatera, uzasadnia swoją odpowiedź i zastanawia się, co można zrobić inaczej. Materiał sprawdzi się w przedszkolu, zerówce, klasach 1–3, podczas zajęć TUS oraz w domu.

Pobierz darmowy materiał PDF Zobacz pomysły na zajęcia

Jasne zasady pomagają dzieciom odnaleźć się w grupie, przewidywać skutki swoich działań i bezpiecznie rozwiązywać codzienne trudności. Sam komunikat „tak nie wolno” zwykle jednak nie wystarcza. Przedszkolak potrzebuje konkretnego przykładu, rozmowy i możliwości przećwiczenia lepszego rozwiązania. Właśnie dlatego przygotowałam dobre i złe zachowanie – obrazki do druku.

Ilustracje przedstawiają sytuacje bliskie dzieciom. Można je oglądać, opisywać, kolorować i przyporządkowywać do kategorii „dobry wybór” oraz „zły wybór”. Najważniejszy etap zaczyna się jednak po wskazaniu odpowiedzi: Co czuje druga osoba? Co może wydarzyć się dalej? Jak można zachować się inaczej?

Ważna zasada: oceniamy zachowanie, nie dziecko. Zamiast mówić „jesteś niegrzeczny” albo „jesteś zły”, lepiej powiedzieć: „to zachowanie może kogoś zranić” i pokazać bezpieczniejszy wybór. Dziecko może popełnić błąd, naprawić go i spróbować ponownie.

W tym wpisie znajdziesz:

• co zawiera materiał do druku i dla kogo jest przeznaczony,
• prosty przebieg zajęć krok po kroku,
• pytania rozwijające myślenie, empatię i mowę,
• pomysły na zabawy z kartami,
• wskazówki, jak reagować na trudne zachowanie,
• odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Dobre i złe zachowanie – obrazki, sortowanka i karty pracy PDF

Materiał składa się z gotowych ilustracji przedstawiających różne zachowania i wybory dzieci. Nie jest to zwykła kolorowanka. Jedna karta może stać się początkiem rozmowy o emocjach, bezpieczeństwie, granicach, współpracy, odpowiedzialności i naprawianiu błędów.

Obrazki dobre i złe zachowanie możesz wykorzystać jako:

• sortowankę – dziecko przyporządkowuje ilustracje do kategorii „dobry wybór” i „zły wybór”,
• karty pracy – zaznacza odpowiedź, opisuje sytuację i proponuje inne rozwiązanie,
• kolorowanki o dobrym zachowaniu – koloruje obrazki i rozmawia o zachowaniu bohaterów,
• karty do scenek – losuje sytuację i odgrywa możliwą reakcję,
• pomoc do tworzenia kodeksu grupy – wybiera zachowania ważne dla dzieci w sali,
• materiał na zajęcia TUS – ćwiczy rozpoznawanie skutków zachowania i szukanie bezpiecznych sposobów działania.

Dla jakiego wieku? Materiał najłatwiej wykorzystać z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Młodsze dzieci mogą nazywać to, co widzą, i wskazywać wybór, a starsze – przewidywać konsekwencje, uzasadniać odpowiedź i proponować kilka rozwiązań.

Jak przeprowadzić zajęcia „Dobre i złe zachowanie”?

Do przeprowadzenia krótkich zajęć wystarczą wydrukowane obrazki, dwa arkusze papieru oraz kredki. Całość można zrealizować w około 20–30 minut albo podzielić na kilka krótszych rozmów.

1. Wprowadź temat. Zapytaj dzieci, po czym poznajemy, że w grupie czujemy się dobrze i bezpiecznie.
2. Pokaż jedną ilustrację. Najpierw poproś o opis faktów: „Co widzisz na obrazku?”.
3. Nazwijcie emocje i potrzeby. Zapytaj, jak mogą czuć się przedstawione osoby i czego mogą potrzebować.
4. Oceńcie wybór bohatera. Dzieci umieszczają kartę pod hasłem „dobry wybór” lub „zły wybór” i wyjaśniają swoją decyzję.
5. Poszukajcie rozwiązania. Jeśli zachowanie było krzywdzące albo niebezpieczne, wspólnie ustalcie, co bohater może zrobić inaczej.
6. Przełóżcie wniosek na życie grupy. Ułóżcie krótką, pozytywną zasadę, np. „Czekamy na swoją kolej” lub „Gdy jest trudno, prosimy o pomoc”.

Taki przebieg sprawia, że dziecko nie zgaduje jedynie odpowiedzi oczekiwanej przez dorosłego. Uczy się zauważać skutki działania, brać pod uwagę perspektywę innych osób i wybierać możliwą reakcję.

Pytania do obrazków o zachowaniu

Nie zatrzymuj się na pytaniu „dobre czy złe?”. Najwięcej wartości przynosi spokojna rozmowa. Pomogą w niej następujące pytania:

Zauważamy sytuację

• Co dokładnie dzieje się na obrazku?
• Kto bierze udział w tej sytuacji?
• Co wydarzyło się najpierw, a co może wydarzyć się później?

Rozpoznajemy emocje

• Jak mogą czuć się te osoby?
• Po czym to poznajesz?
• Czego każda z nich może teraz potrzebować?

Szukamy rozwiązania

• Czy ten wybór jest bezpieczny i życzliwy?
• Co bohater może zrobić inaczej?
• Jak można naprawić tę sytuację?

Dobre i złe zachowanie – zabawy dla przedszkolaków

1. Sortowanka „Dobry czy zły wybór?”

Przygotuj dwa miejsca oznaczone hasłami „dobry wybór” i „zły wybór”. Dzieci kolejno losują obrazki, opisują sytuację i układają kartę w wybranym miejscu. Jeśli grupa ma różne zdania, nie spiesz się z werdyktem – zapytaj o uzasadnienie i możliwe skutki.

2. Co można zrobić inaczej?

Dziecko losuje obrazek przedstawiający trudne zachowanie. Jego zadaniem jest wymyślenie jednego bezpieczniejszego rozwiązania. Starsze dzieci mogą podać kilka możliwości i zastanowić się, która najlepiej pomoże wszystkim osobom.

3. Teatr dobrych wyborów

Uczestnicy odgrywają scenkę z karty, a następnie zatrzymują ją w najważniejszym momencie. Inne dzieci proponują dalszy ciąg. Scenkę można powtórzyć, tym razem wykorzystując wybrane rozwiązanie.

4. Detektywi emocji

Dzieci przyglądają się mimice i postawie bohaterów. Nazywają możliwe emocje, wskazują dostrzeżone sygnały i odpowiadają, jaka pomoc mogłaby być potrzebna. To dobra aktywność do rozwijania empatii i słownika emocjonalnego.

5. Nasza zasada z obrazka

Po omówieniu ilustracji grupa zamienia wniosek w krótką zasadę sformułowaną pozytywnie: „Mówimy do siebie życzliwie”, „Ręce służą do pomagania”, „Pytamy, zanim pożyczymy cudzą rzecz”. Gotowe zdania mogą uzupełnić kodeks przedszkolaka i ucznia do druku.

6. Słoik zauważonych dobrych wyborów

Za każdym razem, gdy grupa zauważy pomoc, życzliwość, cierpliwe czekanie albo pokojowe rozwiązanie konfliktu, wkłada do wspólnego słoika kolorowy pompon lub klocek. Nie zapisujemy „złych punktów” konkretnym dzieciom. Zabawa ma kierować uwagę na zachowania, które chcemy wzmacniać, a nie tworzyć ranking grzeczności.

Co robić, gdy dziecko wybiera niewłaściwe zachowanie?

Obrazki są pomocą do nauki, ale nie zastąpią reakcji dorosłego w prawdziwej sytuacji. Gdy zachowanie zagraża bezpieczeństwu, najpierw spokojnie je zatrzymaj. Następnie opisz to, co się wydarzyło, bez przyklejania dziecku etykiety.

Prosty schemat reakcji:

1. Zatrzymaj: „Nie pozwolę bić”.

2. Opisz skutek: „Uderzenie boli. Zosia płacze”.

3. Nazwij potrzebę lub emocję: „Widzę, że bardzo chciałeś tę zabawkę i zezłościłeś się”.

4. Pokaż alternatywę: „Możesz powiedzieć: chcę się pobawić, kiedy skończysz”.

5. Pomóż naprawić: „Sprawdźmy, czego Zosia teraz potrzebuje”.

Emocji nie dzielimy na dobre i złe – złość, smutek czy zazdrość są informacją. Ocenie podlega sposób działania. Dziecko może czuć złość, ale potrzebuje nauczyć się wyrażać ją bez krzywdzenia siebie i innych. W rozmowach o uczuciach pomocne będą również kolorowanki z emocjami dla dzieci.

Jak połączyć sortowankę z kodeksem przedszkolaka?

Sortowanka i kodeks pełnią różne funkcje, dlatego świetnie się uzupełniają. Obrazki pokazują konkretną sytuację i zachęcają do myślenia, natomiast kodeks przypomina krótką zasadę w codziennym życiu grupy.

Najpierw omówcie kilka ilustracji, nazwijcie skutki zachowań i wspólnie sformułujcie ważne dla grupy zasady. Później wybierzcie materiały, które odpowiadają Waszym potrzebom:

Materiały uzupełniające do zasad grupy:

• Kodeks bezpiecznej grupy do druku – gdy rozmawiacie o granicach, słowie „stop”, konfliktach i proszeniu o pomoc.
• „Nasze zasady” – kodeks ucznia i przedszkolaka – dla starszych przedszkolaków, zerówki i klas 1–3.
• Darmowy kodeks zachowania – jako czytelna plansza przypominająca pozytywne zasady.
• Plakat „Mam prawo czuć się bezpiecznie” – do rozmów o prawie dziecka do ochrony, granic i szukania wsparcia.

Dobre zasady dla dzieci – o czym pamiętać?

• Formułuj zasady krótko i pozytywnie. Zamiast „nie krzyczymy” lepiej powiedzieć „mówimy spokojnie”.
• Wprowadzaj kilka zasad naraz. Długa lista zakazów szybko zmienia się w dekorację, której nikt nie zauważa.
• Wracaj do konkretnych sytuacji. Dzieci łatwiej rozumieją zasadę, gdy widzą jej zastosowanie.
• Pokazuj własnym zachowaniem. Dorosły, który spokojnie słucha, przeprasza i naprawia błąd, daje najmocniejszy przykład.
• Uwzględniaj możliwości dziecka. Trudność z czekaniem, kontrolą impulsów, komunikacją lub odbiorem bodźców nie zawsze oznacza świadome lekceważenie zasad.
• Doceniaj konkretnie. Zamiast ogólnego „grzeczny chłopiec” powiedz: „Zauważyłam, że poczekałeś na swoją kolej”.

Mały konkret: celem nie jest dziecko, które bezrefleksyjnie wykonuje polecenia. Celem jest dziecko, które coraz lepiej rozumie granice, zauważa potrzeby innych, potrafi poprosić o pomoc i zna bezpieczne sposoby reagowania.

Dobre i złe zachowanie – pobierz materiały do druku

Kliknij przycisk, aby otworzyć bezpłatny materiał. Po wydrukowaniu możesz wykorzystać obrazki jako sortowankę, kolorowanki, karty pracy, pomoc do zajęć o zasadach lub punkt wyjścia do stworzenia kodeksu grupy.

Dobre i złe zachowanie

Obrazki, sortowanka i karty do rozmowy – darmowy materiał do druku

POBIERZ DARMOWY PDF

Jeśli polecasz materiał innym nauczycielom lub rodzicom, udostępnij link do tego wpisu zamiast przesyłać plik dalej. Dzięki temu każdy otrzyma aktualną wersję i trafi także do instrukcji wykorzystania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy obrazki „Dobre i złe zachowanie” są darmowe?

Tak. Materiał udostępniam bezpłatnie pod przyciskiem pobierania znajdującym się w tym wpisie.

Dla dzieci w jakim wieku przeznaczony jest materiał?

Najlepiej sprawdzi się w przedszkolu, zerówce i klasach 1–3. Stopień trudności rozmowy można łatwo dostosować: młodsze dzieci opisują i sortują obrazki, a starsze uzasadniają wybór, przewidują skutki i szukają kilku rozwiązań.

Jak wykorzystać obrazki o dobrym i złym zachowaniu?

Możesz przygotować sortowankę, przeprowadzić rozmowę kierowaną, odegrać scenki, stworzyć zasady grupy, wykorzystać ilustracje jako kolorowanki lub karty na zajęcia TUS.

Czy materiał nadaje się na zajęcia TUS?

Tak. Obrazki pomagają ćwiczyć opisywanie sytuacji społecznych, rozpoznawanie emocji, przewidywanie konsekwencji oraz poszukiwanie bezpiecznych i życzliwych sposobów reagowania. Prowadzący powinien dostosować pytania do potrzeb uczestników.

Czym sortowanka różni się od kodeksu przedszkolaka?

Sortowanka służy do analizowania konkretnych sytuacji i szukania rozwiązań. Kodeks przypomina ustalone zasady na co dzień. Najlepszy efekt daje najpierw rozmowa z obrazkami, a następnie wspólne wybranie kilku zasad do kodeksu grupy.

Czy należy mówić dziecku, że jego zachowanie jest złe?

Można jasno powiedzieć, że konkretne zachowanie jest krzywdzące, niebezpieczne lub niezgodne z ustaloną zasadą. Warto jednak unikać etykietowania dziecka jako „złego” lub „niegrzecznego”. Skupienie na działaniu pozwala zatrzymać zachowanie i jednocześnie pokazuje, że błąd można naprawić.