Bunt okresu dojrzewania czy głębszy problem? Kiedy wsparcie, jakie oferuje doświadczony psycholog dla młodzieży, staje się niezbędne?

Nastolatek trzaska drzwiami, podważa zasady i coraz mniej rozmawia z rodzicami. Takie zachowania często towarzyszą okresowi dojrzewania. Czasem jednak podobnie zaczyna się kryzys psychiczny. Sprawdź, jak rozpoznać różnicę i kiedy poszukać pomocy u doświadczonego psychologa.

Czym jest bunt okresu dojrzewania?

Bunt to potoczne określenie dążenia nastolatka do większej samodzielności. Jednym ze źródeł konfliktów jest różnica między tą potrzebą a granicami wyznaczanymi przez rodziców. Młoda osoba uczy się wyrażać własne zdanie i sprawdza, na ile może wpływać na domowe zasady. Coraz większe znaczenie mają też relacje z rówieśnikami. Dlatego spory często dotyczą wyjść, znajomych i czasu spędzanego poza domem.

Nastolatek może częściej dyskutować z rodzicami, domagać się prywatności i sprzeciwiać zakazom. Sam spór o godzinę powrotu do domu nie świadczy o zaburzeniu. Warto jednak patrzeć szerzej. Czy młoda osoba nadal utrzymuje relacje, rozwija zainteresowania i radzi sobie z codziennymi obowiązkami?

Jak rozpoznać sygnały głębszego problemu?

Niektóre zmiany w zachowaniu nastolatka wymagają konsultacji z psychologiem lub psychoterapeutą. Dotyczy to zwłaszcza objawów utrzymujących się przez kilka tygodni, nasilających się lub utrudniających naukę i zaburzających relacje. Szczególną uwagę zwróć na wycofanie z relacji oraz utratę zainteresowania dawnymi zajęciami. Najważniejsze objawy, które mogą świadczyć o kryzysie psychicznym u nastolatka:

• utrzymujący się smutek, silny lęk, drażliwość lub poczucie beznadziei,
• częste nieobecności w szkole, spadek wyników i trudności z koncentracją,
• wyraźne zmiany snu lub apetytu, restrykcyjne diety i częste bóle brzucha bez jasnej przyczyny,
• sięganie po alkohol lub narkotyki, samookaleczenia i mówienie o śmierci.

Co może się kryć za nagłą zmianą zachowania?

Niepokojąca jest wyraźna zmiana względem wcześniejszego zachowania nastolatka. Na przykład osoba dotąd towarzyska przestaje spotykać się ze znajomymi, a uczeń regularnie chodzący do szkoły zaczyna opuszczać lekcje. Pojedynczy gorszy dzień o niczym jeszcze nie przesądza. Znaczenie ma to, czy zmiana utrzymuje się, występuje w różnych sytuacjach i utrudnia codzienne życie. Może świadczyć o przeciążeniu, trudnych doświadczeniach lub problemie zdrowotnym, lecz nie wskazuje jednej diagnozy. Zapytaj nastolatka, jak się czuje, i opisz mu swoje obserwacje. Jeśli trudności nie ustępują lub się nasilają, umów konsultację z psychologiem.

Skąd mogą brać się problemy psychiczne nastolatka?

Problemy psychiczne zwykle nie mają jednej przyczyny. Ryzyko zwiększają m.in. przemoc rówieśnicza, długotrwały stres i konflikty rodzinne. Nastolatek może też mierzyć się z presją szkolną, samotnością lub skutkami trudnych doświadczeń. Znaczenie mają indywidualne predyspozycje i stan zdrowia. Kilka takich czynników może występować jednocześnie, dlatego sam objaw nie wyjaśnia, skąd wzięły się trudności. Ustalenie sytuacji nastolatka wymaga rozmowy z nim, a niekiedy także oceny specjalisty.

Jak psycholog i psychoterapeuta pomagają nastolatkowi?

Konsultacja z psychologiem dla młodzieży pomaga uporządkować objawy i zapewnić stosowane wsparcie. Specjalista rozmawia z nastolatkiem oraz opiekunami. Pyta o relacje, szkołę i wcześniejsze trudności. W razie potrzeby zaleca dalszą ocenę lekarską lub konsultację psychiatryczną. Sama konsultacja nie oznacza rozpoczęcia psychoterapii – o tym powinien zdecydować psycholog w porozumieniu z rodzicami i samym zainteresowanym. Jeśli psychoterapia zostaje wdrożona, regularne spotkania pomagają młodej osobie nazywać emocje i rozumieć swoje reakcje. Terapeuta ćwiczy z nią sposoby radzenia sobie z napięciem. Rozmawia też z rodziną o wsparciu w domu.

Znaczenie wiedzy i doświadczenia psychologa dla młodzieży

Specjalista pracujący z młodzieżą zna typowe zmiany rozwojowe i potrafi ocenić, kiedy zachowanie wymaga dalszej diagnostyki. Bierze pod uwagę wiek nastolatka, jego wcześniejsze funkcjonowanie oraz sytuację w domu i szkole. Doświadczenie pomaga mu prowadzić rozmowę także wtedy, gdy młoda osoba nie umie nazwać swoich trudności lub nie chce o nich mówić. Na tej podstawie dobiera formę wsparcia i ustala, jak włączyć w proces rodziców, zachowując uzgodnione zasady poufności. Jeśli podejrzewa zaburzenie wymagające oceny lekarskiej, kieruje rodzinę do odpowiedniego specjalisty.

Więcej na temat problemów młodzieży i tego, jak sobie z nimi radzić, dowiesz się z wpisu na naszej stronie – https://bedacwrelacji.pl/oferta/psychoterapia-mlodziezy/. Pomoże Ci to rozstrzygnąć, czy to już czas, aby zgłosić się do specjalisty.

Artykuł sponsorowany.