Jak zmierzyć stopę dziecka w domu i dobrać buty oraz kapcie do przedszkola

Wrzesień minął, buty kupione w sierpniu wydają się jeszcze nowe, a kapcie w przedszkolnej szafce wyglądają tak samo jak pierwszego dnia. Stopa dziecka w tym czasie urosła. U przedszkolaka potrafi to być nawet kilka milimetrów w ciągu dwóch, trzech miesięcy, a dziecko rzadko powie, że coś je uwiera. Prędzej zacznie zdejmować buty przy każdej okazji albo marudzić na spacerze.

Rozmiar da się sprawdzić w domu w kilka minut, bez sklepowego miernika i bez przymierzania w tłumie. Poniżej znajdziesz prosty sposób pomiaru, zasady dotyczące zapasu i listę rzeczy, na które warto spojrzeć przy zakupie butów i kapci do sali.

Dlaczego warto mierzyć częściej, niż się wydaje

W 2009 roku austriaccy badacze sprawdzili stopy i obuwie 858 przedszkolaków (Klein i wsp., BMC Musculoskeletal Disorders). Aż 88,8% dzieci nosiło w przedszkolu za krótkie kapcie, a 69,4% chodziło na dwór w za krótkich butach. Im krótszy był but, tym bardziej duży palec odchylał się w stronę pozostałych palców.

Ciekawe jest to, że gorzej wypadły kapcie. Kupujemy je raz na rok szkolny, zostają w przedszkolu i nikt ich na co dzień nie ogląda. Tymczasem dziecko spędza w nich po kilka godzin dziennie, biega, siada po turecku, wspina się na drabinki. Dlatego kapcie zasługują na taką samą uwagę jak buty na spacer.

Pomiar stopy krok po kroku

Przygotuj kartkę A4, ołówek, linijkę i dziecko w skarpetkach, w których zwykle chodzi. Najlepiej mierzyć po południu, bo pod koniec dnia stopy są lekko większe niż rano.

1. Połóż kartkę na podłodze przy ścianie, krótszym brzegiem do ściany.
2. Poproś dziecko, żeby stanęło na kartce piętą przy ścianie. Ma stać prosto, z ciężarem na obu nogach. Na siedząco stopa jest krótsza i pomiar wyjdzie zaniżony.
3. Zaznacz kreską miejsce, gdzie kończy się najdłuższy palec. U części dzieci to drugi palec, a nie duży.
4. Zmierz odległość od brzegu kartki do kreski. To długość stopy.
5. Powtórz to samo z drugą stopą. Różnica kilku milimetrów między stopami jest normalna, a rozmiar dobiera się do dłuższej.

Przy okazji obrysuj stopę ołówkiem trzymanym pionowo. Taki obrys przyda się później: kładziesz go do wkładki albo przykładasz do podeszwy buta i od razu widać, czy przód nie jest za wąski.

Ile zapasu zostawić

Do długości stopy dolicz zapas na wzrost i na ruch. W chodzeniu stopa przesuwa się w bucie do przodu, a palce potrzebują miejsca, żeby się odbić. Przyjmuje się, że zapas powinien wynosić około 1-1,2 cm. Mniej oznacza, że za chwilę but będzie za mały. Więcej, zwłaszcza w miękkim obuwiu, sprawia, że dziecko zaczyna się potykać i podkurcza palce, żeby but nie spadał.

Najpewniej sprawdzić to, mierząc wkładkę. Jeżeli da się ją wyjąć, połóż na niej stojące dziecko albo przyłóż wycięty obrys stopy. Przed palcami powinno zostać mniej więcej szerokość dorosłego kciuka. Numeracja na metce bywa myląca, bo ten sam rozmiar u dwóch producentów potrafi różnić się nawet o centymetr.

Jak często sprawdzać rozmiar

Przy maluchach do trzech lat dobrze jest mierzyć stopy co dwa, trzy miesiące. U starszych przedszkolaków zwykle wystarcza co trzy, cztery miesiące, z obowiązkową kontrolą przed sezonem, czyli przed zakupem butów na zimę i przed wiosną. Wystarczy wpisać w kalendarz przypomnienie, a cały pomiar zajmie mniej czasu niż szukanie drugiej rękawiczki.

Niezależnie od kalendarza warto zareagować, gdy dziecko:

• zdejmuje buty zaraz po wejściu do domu albo w samochodzie,
• ma zaczerwienione palce lub piętę po całym dniu,
• zaczyna chodzić inaczej, ciężej albo częściej się potyka,
• mówi, że „but gryzie”, nawet jeśli wygląda na dobry.

Buty na co dzień: na co patrzeć przy zakupie

Długość to dopiero początek. Stopa dziecka jest najszersza w okolicy palców, a sporo modeli zwęża się właśnie w tym miejscu, żeby but wyglądał zgrabniej. Przyłóż obrys do podeszwy: palce powinny mieścić się w bucie bez ściskania z boków.

Dobrze sprawdza się prosty test zgięcia. Złap but za piętę i czubek, i spróbuj go zgiąć. Podeszwa powinna uginać się tam, gdzie zgina się stopa, czyli na wysokości nasady palców, a nie w połowie długości. Twarda, sztywna podeszwa utrudnia dziecku naturalne przetaczanie stopy przy chodzeniu.

Warto też zwrócić uwagę na zapięcie. Rzepy albo sznurówki pozwalają dopasować but do podbicia, a stopa nie ślizga się w środku. Wielu rodziców sięga dziś po buty barefoot dla dzieci, które mają szeroki przód, cienką i giętką podeszwę oraz piętę na tej samej wysokości co palce. Przy takich butach zasada zapasu i pomiaru na stojąco obowiązuje tak samo, a nawet bardziej, bo miękki but łatwiej „wybacza” za mały rozmiar i trudniej to zauważyć gołym okiem.

Kapcie do przedszkola: co sprawdzić przed zakupem

W sali dziecko spędza większą część dnia, więc kapcie trzeba wybierać z taką samą starannością jak buty na spacer. Przy wyborze sprawdź kilka rzeczy:

• Podeszwa płaska, giętka i antypoślizgowa. Przedszkolne podłogi bywają śliskie, a dzieci rzadko chodzą po sali spokojnym krokiem.
• Zapięcie na rzep. Przedszkolak zakłada kapcie sam, często w pośpiechu. Modele wsuwane bez zapięcia spadają przy bieganiu, więc dziecko odruchowo zaciska palce.
• Przewiewny materiał, najlepiej skóra albo naturalna tkanina. W ogrzewanej sali stopa szybko się poci.
• Zapas taki sam jak w butach na dwór, czyli około centymetra. Kapcie kupione „na styk” we wrześniu w lutym są już za krótkie.

Dobrze sprawdzają się kapcie do przedszkola przypominające lekkie trampki: z cienką podeszwą, szerokim przodem i rzepem. W takim modelu można biegać po sali, ćwiczyć na zajęciach ruchowych i siedzieć na dywanie, a nauczycielka nie musi co chwilę pomagać przy zakładaniu. Szyje je między innymi polska pracownia Magical Shoes z Wieprza, która robi obuwie dziecięce w rozmiarach od 18 do 35.

Ściągawka dla rodzica

Przepisz albo wydrukuj tę listę i powieś na lodówce:

1. Mierz stopy na stojąco, po południu, w skarpetkach.
2. Licz rozmiar od dłuższej stopy i od najdłuższego palca.
3. Dolicz około 1-1,2 cm zapasu.
4. Sprawdzaj wkładkę albo obrys, a numer na metce traktuj tylko orientacyjnie.
5. Przód buta szeroki, podeszwa zgina się przy palcach.
6. Kapcie mierz tak samo jak buty na dwór.
7. Kontrola rozmiaru co 2-4 miesiące i zawsze przed nowym sezonem.

Kilka minut z kartką i ołówkiem raz na kwartał wystarczy, żeby buty i kapcie nadążały za rosnącą stopą. Jeżeli przy pomiarze zauważysz coś, co Cię niepokoi, na przykład wyraźnie inaczej ułożone palce albo stopę, która mocno zapada się do środka, warto pokazać ją fizjoterapeucie dziecięcemu lub ortopedzie.