Wiersz Arbuz owoce do druku - na Dzień Arbuza i nie tylko!

„Arbuz” Jana Brzechwy to krótki, zabawny i bardzo wdzięczny do inscenizacji wiersz dla dzieci. Kolorowe postacie owoców, rytmiczny tekst oraz wyrazisty bohater sprawiają, że utwór można wykorzystać nie tylko do wspólnego czytania, ale również podczas teatrzyku, zabaw językowych i rozmów o emocjach.

Przygotowałam owoce z wiersza „Arbuz” do wydrukowania, z których można stworzyć proste kukiełki na patyczkach. Materiał sprawdzi się w przedszkolu, edukacji wczesnoszkolnej, podczas letnich zajęć, Dnia Owoców i Warzyw, a przede wszystkim z okazji Dnia Arbuza obchodzonego 3 sierpnia lub Dnia Owoców i Warzyw obchodzonego w trzeci piątek października, w roku 2026 będzie to 16 października.

Materiał w skrócie: w pliku znajdziesz tekst wiersza „Arbuz” Jana Brzechwy oraz ilustracje owoców, które można wyciąć, przykleić do patyczków i wykorzystać podczas dziecięcego przedstawienia.

Wiersz „Arbuz” Jana Brzechwy – pomysł na zajęcia

Jan Brzechwa potrafił opowiadać o codziennych sytuacjach w sposób pełen humoru, rytmu i językowej zabawy. W wierszu „Arbuz” poznajemy bohatera, który żartuje z innych owoców i nie zastanawia się nad tym, jak jego słowa mogą zostać odebrane.

Utwór można potraktować jako punkt wyjścia do rozmowy o żartach, dokuczaniu, wyśmiewaniu oraz granicach innych osób. Dzieci mogą zastanowić się, czy każdy żart jest zabawny, dlaczego słowa czasem sprawiają przykrość i co można zrobić, gdy ktoś czuje się przez nas źle.

Nie trzeba przy tym zamieniać zajęć w poważny wykład o emocjach. Wystarczy przeczytać wiersz, odegrać scenki i zadać kilka prostych pytań. Dzieci zwykle bardzo szybko zauważają, że złośliwy dowcip bawi głównie osobę, która go wypowiada.

Czego dzieci uczą się podczas pracy z wierszem?

Wspólne czytanie, rozmowa i odgrywanie utworu wspierają między innymi:

• uważne słuchanie i rozumienie tekstu literackiego;
• odtwarzanie kolejności wydarzeń;
• rozpoznawanie bohaterów występujących w wierszu;
• nazywanie emocji i przewidywanie reakcji innych osób;
• rozumienie różnicy między żartem a dokuczaniem;
• rozwój słownictwa i budowanie dłuższych wypowiedzi;
• pamięć słuchową i naukę krótkich fragmentów tekstu;
• odwagę podczas występowania przed grupą;
• koordynację wzrokowo-ruchową i sprawność dłoni.

Wskazówka: przed przeczytaniem wiersza pokaż dzieciom przygotowane ilustracje i poproś, aby spróbowały nazwać owoce. Starsze dzieci mogą przewidzieć, który z nich będzie głównym bohaterem i o czym może opowiadać utwór.

Kukiełki owoców do wydrukowania

Aby dzieci mogły aktywnie uczestniczyć w poznawaniu wiersza, przygotowałam ilustracje owoców do druku. Po wycięciu można przykleić je do drewnianych patyczków, papierowych słomek lub pasków grubszego kartonu.

Tak powstaną proste kukiełki, które posłużą do:

• odgrywania przedstawienia na podstawie wiersza;
• prezentowania kolejnych bohaterów podczas czytania;
• utrwalania nazw owoców;
• tworzenia samodzielnych dialogów;
• ćwiczeń pamięciowych i językowych;
• zabawy w teatr po zakończeniu zajęć.

Jak przygotować kukiełki z wiersza „Arbuz”?

1. Wydrukuj ilustracje. Najlepiej wykorzystać nieco grubszy papier lub przykleić zwykły wydruk do kartonu.
2. Wytnij owoce. Starsze dzieci mogą zrobić to samodzielnie, ćwicząc precyzję ruchów dłoni.
3. Przyklej patyczki. Możesz wykorzystać patyczki laryngologiczne, drewniane patyczki kreatywne, słomki lub paski tektury.
4. Rozdziel role. Każde dziecko może otrzymać jedną postać albo kilkoro dzieci może wspólnie animować kukiełki.
5. Przeczytajcie lub odegrajcie wiersz. Nauczyciel może być narratorem, a dzieci podnoszą odpowiednie postacie i wypowiadają ich kwestie.

W przypadku większej grupy warto wydrukować dwa zestawy. Dzięki temu więcej dzieci będzie mogło jednocześnie uczestniczyć w przedstawieniu.

Teatrzyk na podstawie wiersza „Arbuz”

Najprostszy teatrzyk można przygotować bez scenografii. Dzieci siedzą w półkolu, a osoby odgrywające role wychodzą na środek z odpowiednimi kukiełkami. Narrator czyta tekst, a mali aktorzy pokazują owoce i wykonują proste gesty pasujące do wydarzeń.

Można również przygotować miniaturową scenę z kartonowego pudełka. Wystarczy wyciąć w nim duży otwór, ozdobić ramę i zawiesić niewielką zasłonkę. Taki teatrzyk później przyda się również podczas pracy z innymi wierszami i opowiadaniami.

Pomysł dla dzieci, które nie chcą występować:

Nie każde dziecko musi wypowiadać tekst przed grupą. Może trzymać kukiełkę, zmieniać dekoracje, odpowiadać za dźwięki albo pomagać narratorowi. Udział w przedstawieniu nie powinien oznaczać przymusowego występu.

Pytania do rozmowy po przeczytaniu wiersza

Po przedstawieniu warto porozmawiać o wydarzeniach i zachowaniu bohaterów. Możesz wykorzystać następujące pytania:

• Kto był głównym bohaterem wiersza?
• Jak zachowywał się arbuz?
• Czy jego żarty były miłe dla pozostałych owoców?
• Jak mogły czuć się postacie, z których żartował?
• Czym różni się wspólne śmianie od wyśmiewania kogoś?
• Co mógłby zrobić arbuz, gdyby zauważył, że sprawił komuś przykrość?
• Jak można powiedzieć komuś, że jego żart nam się nie podoba?
• Jak mogłoby wyglądać inne zakończenie wiersza?

Starsze dzieci mogą także odegrać krótkie scenki pokazujące dwa rodzaje żartów: taki, który bawi wszystkich, oraz taki, który przekracza czyjeś granice.

Dzień Arbuza – pomysł na zajęcia 3 sierpnia

Dzień Arbuza przypada 3 sierpnia i jest świetnym pretekstem do zorganizowania letnich zajęć tematycznych. Wiersz Jana Brzechwy może stać się ich głównym punktem, a kukiełki owoców pozwolą dzieciom aktywnie uczestniczyć w poznawaniu utworu.

Zajęcia można rozszerzyć o:

• degustację różnych odmian lub kawałków arbuza;
• opisywanie wyglądu, zapachu, smaku i faktury owocu;
• przeliczanie pestek;
• wykonanie arbuza z papierowego talerzyka;
• stemplowanie pestek palcami lub korkiem;
• porównywanie ciężaru całego arbuza i jego kawałków;
• zabawę ruchową, w której dzieci zamieniają się w owoce;
• przygotowanie prostych arbuzowych szaszłyków owocowych.

Dzięki temu jeden motyw łączy literaturę, edukację językową, działania plastyczne, matematykę, poznawanie świata oraz zabawę sensoryczną.

Dodatkowe zabawy z kukiełkami owoców

Zgadnij, który to owoc

Dziecko losuje jedną kukiełkę i opisuje ją bez podawania nazwy. Może powiedzieć, jaki owoc ma kolor, kształt, smak lub wielkość. Pozostali uczestnicy próbują odgadnąć odpowiedź.

Owocowe dialogi

Dzieci wybierają po dwie postacie i tworzą krótką rozmowę. Owoce mogą spotkać się w sklepie, na pikniku, w ogrodzie albo podczas wakacyjnej podróży.

Co wydarzyło się dalej?

Po przeczytaniu wiersza dzieci wymyślają dalszy ciąg historii. Mogą opowiedzieć, czy arbuz zmienił swoje zachowanie, czy przeprosił pozostałe owoce i jak zareagowali bohaterowie.

Owocowa pamięć

Połóż kilka kukiełek w rzędzie. Dzieci zamykają oczy, a prowadzący zabiera jedną z nich. Zadaniem grupy jest wskazanie, którego owocu brakuje.

Porządkowanie i klasyfikowanie

Dzieci mogą dzielić ilustracje według koloru, wielkości, kształtu albo miejsca, w którym rosną poszczególne owoce. Warto przy tym zaznaczyć, że nie wszystkie potoczne podziały są zgodne z klasyfikacją botaniczną – i właśnie dlatego świat roślin potrafi być tak ciekawy.

Wiersz „Na straganie” – kolejny teatrzyk do druku

Jeżeli dzieci polubią zabawę z kukiełkami i inscenizowanie utworów Jana Brzechwy, warto sięgnąć również po wiersz „Na straganie” oraz warzywa do wydrukowania. To kolejny materiał, który pozwala połączyć literaturę dziecięcą z zabawą w teatr, ćwiczeniami językowymi i poznawaniem nazw warzyw.

Oba zestawy można wykorzystać podczas jednego większego projektu poświęconego owocom i warzywom. Dzieci mogą najpierw odegrać wiersz „Arbuz”, później „Na straganie”, a na zakończenie przygotować własną historię, w której spotkają się wszystkie postacie.

„Arbuz” Jana Brzechwy – materiał do druku

Pobierz tekst wiersza oraz ilustracje owoców, przygotuj kukiełki i zorganizujcie własne przedstawienie.

POBIERZ WIERSZ I KUKIEŁKI

Najczęściej zadawane pytania

Co znajduje się w materiale do druku?

Plik zawiera tekst wiersza „Arbuz” Jana Brzechwy oraz ilustracje owoców, które można wyciąć i wykorzystać do przygotowania kukiełek lub teatrzyku.

Dla dzieci w jakim wieku przeznaczona jest zabawa?

Materiał najlepiej sprawdzi się w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Sposób wykorzystania warto dostosować do wieku grupy – młodsze dzieci mogą podnosić odpowiednie ilustracje, a starsze samodzielnie odgrywać role i tworzyć dialogi.

Czy ilustracje trzeba laminować?

Nie jest to konieczne. Laminowanie zwiększy jednak trwałość materiału, zwłaszcza jeśli kukiełki będą wykorzystywane wielokrotnie lub przez większą grupę dzieci.

Jak przymocować owoce do patyczków?

Ilustracje można przykleić taśmą klejącą, klejem na gorąco lub mocnym klejem szkolnym do drewnianych patyczków, papierowych słomek albo pasków kartonu.

Czy materiał sprawdzi się na Dzień Arbuza?

Tak. Wiersz i kukiełki można wykorzystać jako główną aktywność literacką podczas zajęć z okazji Dnia Arbuza, obchodzonego 3 sierpnia. Zabawę warto połączyć z degustacją, pracą plastyczną i zadaniami matematycznymi.

Jakie inne materiały można połączyć z tym wierszem?

Dobrym uzupełnieniem będzie materiał do wiersza „Na straganie” Jana Brzechwy, zawierający warzywa do wydrukowania i wykorzystania podczas inscenizacji.

Praca z wierszem nie musi kończyć się na przeczytaniu tekstu. Kukiełki, teatrzyk i rozmowa o zachowaniu bohaterów sprawiają, że dzieci naprawdę wchodzą w opowiadaną historię. Przy okazji ćwiczą język, wyobraźnię, współpracę i rozumienie emocji – a robią to podczas dobrej zabawy.